Continue reading »]]>

Eversince I settled in the Visayas, I was exposed to these big festivals that the Visayans are very proud of. Reflecting its laid back yet devoted populace, the January festivities attract spectators by the millions…all in the name of Señor Santo Niño or the Holy Christ Child. Here’s the thing though on what I’ve observed on these big Santo Niño festivals when it comes to musicality, costumes and choreography. Each of them, unique in a way…well, in my observation.

The Waves and the Beat of Sinulog

I’ll still have to research on who originally composed the Sinulog beat…the base beat of every dance and music during street dance and performance at Abellana Sports Complex. It can be best described to have a mix of wind and percussion. The Sinulog dancers use drums for rhythm and music for the tempo (umm, music majors help me). The drums keeps its almost constant beat depicting the two steps forward and one step backward Sinulog dance. The trumpets on the other hand, are high-pitched…not your usual baritone or “tunog lata” as what some people say. It is near the sound of those wind percussion instruments used in Japanese imperial court ceremonies. The xylophone is also utilized as to depict lighter element of music within the dance.

On the other hand, Sinulog’s choreography is more of the gentleness and seemingly associates it with water’s movements. After all, Sinulog’s origins came from the motion of water in today’s Guadalupe River in Cebu City…wave two steps forward, one step backward. Somehow it gives the idea that Cebuano culture is closely related to the sea and the water surrounding the island of Cebu. Another feature is that the festival queen is the one who brings the image of Santo Niño…probably an off-shoot of Queen Juana’s love for the image of the Santo Niño de Cebu. The dancers also shout “Pit Senyor!” and some incantations. Another thing that I’ve observed is that Sinulog’s contingents perform in wide areas…maintaining the gentleness of the dance. In a way, I see Sinulog mardi-gras as somehow feminine…gentle like the wave swaying in devotion with the Senyor.

The costumes on the other hand is more of the Spanish influenced or sometimes influenced by our Malay-Visayan roots, whether indigenous or during the colonization of the Philippines. I love it when the female dancers twirl with their paldas unfolding like flowers.

Here is a sample of music and choreography of Sinulog:

(I’ll be focusing more on Sinulog-based contingent: Tribu Sinanduloy of Tangub City in Sinulog 2009)

The mother that is Ati-Atihan

Deemed as “the mother of all Philippine festivals,” Ati-Atihan in Aklan has started it all…Street dancing and revelry started in Aklan since time immemorial (some theorized it started from the mythical ten Bornean datus).  And when it comes to music and dance, what makes Ati-Atihan differ is that there is no such thing as choreography. Dance and dance until your feet tire. All enjoying the simple yet very happy dance of the locals and foreigners in the name of Santo Niño and revelry–crowd participation is the highlight in this soot-covered Mardi Gras!

Kalibo Ati Atihan | Photo by Eric Dee of Byahilo.com

The drum beats are more constant in beat and rhythm unlike Dinagyang or Sinulog. Drums carry the beat and so the dance. On the other hand, the costumes of the participants vary from indigenous to modern. However, they are famed for those very heavy and big head dresses and indigenous materialsdepicting the Ati indigenous people of Panay Island. While people dance, they all shout and say “Hala Bira! Puwera Pasma! Viva Senyor Santo Niño!”

Here’s a sample of a tribe in Kalibo’s Ati-Atihan in 2008:

The Warrior Stance that is Dinagyang

While Sinulog utilizes bugle and drums, Dinagyang on the other hand is exclusively of drums and other percussion instruments. An offshoot of Ati-Atihan, Iloilo’s premiere festival has evolved itself and has been able to distinguish itself from its mother, Kalibo Ati-Atihan. I heard that in the past, the drum beats are somehow similar to that of Ati-Atihan…a steady rhythm of the drum beats that run all day long. However recently, even the drum beats themselves differ from time to time during a performance. It is the loud banging of the drums and the so-called “Dinagyang PVC pipes” that carry the musicality and choreography of the dance. It varies its tone using different kinds of drums and at the same time its speed. In other words, unlike Sinulog which has bugle, Dinagyang’s rhythm and beat is carried by the the loud beat of the drums itself.

Dinagyang Festival brought in Manila's Aliwan Fiesta

On the other hand, while Sinulog is more of its gentle in its dance depicting water and waves, Dinagyang has a very very fast choreography. In fact, if you’re not used to it, the choreography comes in surprises…ergo unpredictable. Don’t blink and you might miss the climax as one of my friends say. It poses a challenge to most photographers. While back then it was the simple stomping of the feet, today it has turned into a highly-choreographed presentation of Ati warriors while shouting “Hala Bira! Viva Senyor Santo Niño!”

Here’s a sample of Dinagyang music and performance. This was 2008 with Tribu Paghidaet

And while Kalibo’s costume is heavier, Dinagyang is somehow outrageous. The old heavy dresses of its Ati-Atihan past has evolved and is now lighter yet maintains its elaborate decoration. It somehow suits the high and fast choreography of the Dinagyang dancers as they perform  in four stages in downtown Iloilo City…not to mention, their street dancing as well.

——————

There are a lot of things to discuss about these festivals when it comes to culture and history. Maybe next time if  have ample time to write and research about it, hehe!! And I say, these are based in my observations and what I know about these feasts. Whatever the differences in dance or music, it just depicts on how culturally rich our country is. Talented even and also the love of life and the devotion to the Almighty. Let the drums roll and dance all day long! Hala Bira! Pit Senyor everyone!

Continue reading »]]>

This was one of my first post at my original blog www.berniemack.i.ph (then later at www.habagat.i.ph). Basically it was based on my experience of my first Ro-Ro trip using the Western Nautical Highway from Iloilo to Manila via Caticlan, Mindoro and Batangas. It was 2005, written in 2006.

Sino nga bang mag-aakalang pupunta ako ng Maynila sa kalagitaan ng semestre? Wala di ba? So, ayun, dahil na rin sa spirit of adventurism ko, napasabak akong mapa-Roro.

Sinubukan ko naman ang isang natatanging alternatibo na bukod sa mura na, marami ka pang lugar na makikita, ito ang pumunta sa Maynila sa pamamagitan ng “Strong Republic Nautical Highway” na pinasimunuan ni Pangulong Arroyo para magkaroon ng alternatibo ang “Maharlika Pan-Philippine Highway” sa may silangang bahagi ng Pilipinas.

ISLA PAN DE HAY!
Sumakay ako ng Philtranco. Bus Number 720. Aircon ito pero alam nyo kung saan ito dadaan? Sa Calinog. Opo, imbes na sa Pototan dumaan, eh napadaan pa kami sa Calinog na medyo napalayo sa destinasyon. (Gumising pa ako ng maaga tapos hinatid na ako sa terminal tapos dadaan lang pala sila sa amin! Gastos sa pamasahe!). Pumick-up sila ng pasahero sa daan na may tiket tapos nag-stop over kami sa Lungsod Passi at makainom nga ng kape at makakain ng “linagang pata na may alugbati” (surprised?!). Dalawang oras pa sa pawindang-windang, lubak lubak at makitid na daan patungo sa republika ng “mga taga-hawak ng puting perlas ng Pilipinas” (Aklan) bago kami sumapit sa kabisera nito, ang Kaeibo (Kalibo,hehe!). Nagkita kami ng matagal ko nang hindi nakikitang schoolmate na si Ate Jai-Jai, papunta rin syang Maynila kaso sa kabilang bus sya. Isa nanamang oras at kalahati ang lumipas (sa Ibajay, nakita kong nakaupo sa veranda ang isa naming kaklase nang napadaan ang bus sa kanila) at nakarating kami sa pier ng Caticean (Caticlan), ang sinasabing “gateway to the world’s best beach”, Boracay…

Noong nakaraan, pumunta ako dito kaso ako’y nanghinayang sa ganda na sinira ng masyadong komersalisyadong paligid nito. Kung maligo ka pa doon, para kang naligo sa pond na may puting buhangin dahil sa dami ng lumot sa dagat! Yuck! Anyway, balik sa biyahe, pinakain kami sa isang resto na kinontrata ng kumpanya ng bus. Aba! Medyo mahal ata ang pagkain, P40! Tapos, naghantay pa kami sa Caticlan ng 3 oras hanggang sa umalis kami sa pantalan ng bandang alas-3 ng hapon. Napadaan sa Boracay na parang wala lang at limang oras kami nagbiyahe sa laot patungo sa bayan ng Roxas sa Mindoro Oriental.

MV MAHARLIKA S**T-E
Ang limang oras ng nasa loob ng oven dahil sira ang aircon ng kwartong kinapapahingahan namin. Boring, grabe! Atat na atat na akong makadaong sa Mindoro! Buti na lang andyan si Ate JaiJai kundi baka nagwala na ako sa barko sa sobrang walang magawa! Ang bagal kasi! Tapos as usuall, ang pagkain ay mahal pa, kala mo lahat eh nasa dolyar ang presyo! 8:30 na ng gabi ng makarating kami ng Mindoro.

BATO BATO SA BUS, ANG RAMBUTAN MURA-MURA LANG
Kung tutuusin, ito ang kauna-unahang kong pagkakataong makatungtong sa Mindoro kaso gabi pa! Bwisit! Hindi ko ma-unawaan ang kagandahan ng islang ito dahil madilim ang paligid! Talk about first time huh?! Anyway, kumain ako sa kainan na sa uulitin, kinontrata ng kumpanya ng bus at sa aking paga-gulat sa presyo ng kakatiting na ulam at kanin na P50 ang halaga, para akong hinoldap! Sabi ko, “malapit na ako sa Maynila”. Ayun, dahil sa gutom sa biyahe sa laot, walang magawa. Nakita ko ang senyas: 126 KM to Calapan City-ang kabisera ng lalawigan. 3 oras pa, pero bago kami lumabas ng bayan ng Roxas, kami’y pagod at handa ng pumahinga ng pinatay ang ilaw sa bus at pinasasara ang mga kurtina dahil may mga nambabato daw sa daan. Binalewala ko na lang ang sinabi ng konduktor, baka pakulo lang ito, hindi pala.

Matapos ang 2 oras na biyahe, tumigil kami sa Happy Valley, bayan ng Socorro. Animio’y Davao ang simoy ng hangin ng dahil sa….DURIAN! DURIAN sa Southern Tagalog? Kala ko ba sa Davao lang ito?! Medyo maliliit at may konting kamahalan kung ihahambing mo siya sa durian sa Davao. May mangosteen at marang din. Amoy galing Mindanao ang bus tuloy! Pero ang napansin kong marami-raming binebenta rito ay ang rambutan. Sa halagang beinte pesos kada kilo (mura na ‘to) sabi nga ng aking ina, matamis ini! Kaya bumili ako (pasalubong ko kay mama ito). Umalis kami at nagpatuloy sa pagewang-gewang na kalsada sa Mindoro.

Pagsapit ng bayan yata malapit sa Naujan, nagkatotoo nga ang sinabi ng konduktor! Binato nga kami ng mga gago na walang magawa sa buhay! Patuloy pa rin kami sa pagbiyahe kahit na nangyari ang pambabato ng mga gago. Iniisin ko, bakit kaya binato kami? Gago nga ba sila o may rason? Nakaabot kami sa munting syudad ng Calapan ng hatinggabi ng antok at pagod! Sa pier, pinalipat kami sa bapor at doon nagpalipas ng 2 oras ng biyahe patungong Luzon, ang destinasyon: Lungsod ng Batangas.

ANG HARUROT SA TIMOG KATAGALUGAN

Hindi ako masyadong nakatulog sa barko habang binabagtas namin ang isa sa pinaka-busy na daanan ng barko sa bansa, ang Isla Verde Passage. Maraming barko ang dumaraan dito, araw-araw, gabi-gabi. Sa maliit naming bapor na kung tawagin ay StarLite Nautica, tinawid namin ang kipot. Sa Calapan pa lamang, sinubukan kong patugtugin ang mumurahin kong radio-walkman at sa aking surpresa, mga radyo na sa Maynila ang naririnig ko!

Ang Lungsod ng Batangas ay maliwanag kung makikita mo sa laot. Ang ganda pagmasdan ang mga ilaw na sumasaliw sa dilim at liwanag ng buwan. Nakita ko ang dati kong napuntahang paraiso, ang Ilijan, na ngayo’y pinatayuan na ng isang istrakturang planta. Paparating na kami sa pier ng makaamoy kami ng amoy-tae! Ang baho talaga, pero ok lang. Nakarating rin kami sa pier na sa palagay ko eh, pinakamoderno na yata sa bansa! At sa pagbaba namin sa pantalan ay ang pagkakataong masilayan ang sira ng bintana na binato noong gabing iyon sa Mindoro. Buti na lang walang nasaktan. Kami’y lumakad na…

Ang bagong expressway na STAR o Southern Tagalog Arterial Road ay nakapagpabilis ng biyahe namin patungong Maynila mula sa Lungsod ng Lipa. Hindi ko pala akalain na nasa Calamba na kami! Ang bilis! At isang oras o mas mababa pa, nakita ko ang mga bulwagang bago ng Alabang. Nakarating na pala ako ng Maynila. Puro expressways na ngayon no?!

MAYNILA SA KUKO NG LIWANAG

Nakarating ako ng Maynila, umaga na. Eksaktong 24 oras ng ako’y umalis sa Iloilo. Petsa: ika-21 ng Hulyo taong 2005. Bumaba ako sa Araneta Center Cubao. Tila gumanda ito mula sa nakakaligmok na itsura nito noon. Pangkumpetensya sa Makati! Sumakay ako ng MRT na may dalang bagahe at tumungo sa bahay sa Cavite. Bumaba sa Taft nang biglang bumuhos ang ulan. Sumakay sa isa nanamang bus patungong Imus. Himala sa aming biyahe at hindi trapik sa isang umaga na tila katapusan na ng mundo kung hindi magtatrapik sa Coastal Road hanggang Imus. Kung tutuusin, 5 kilometro lamang ang distansya ng Coastal Road sa Imus, pero 1 hanggang 2 oras ang biyahe kung rush hour! Believe it or not, dumaan dito ang Amazing Race 5 contestants! What a challenge!

Patuloy pa rin akong maglalakbay sa mga daanan sa Pilipinas…masaya. Maraming matutuklasan. Sa loob ng 24 oras, ang dami kong napuntahan. Pagod man ako o puyat, masasabi ko lang, sa mga nadaanan ko pa laman na lugar, ang dami na sana nating ipagmamalaki sa bansang tila yata lugmok dahil sa katarantaduhan ng iilan. Potensyal na tila hindi uusbong kung hindi ito aayusin at palalaguin. Tila, ironic lang talaga ang pangalan ng Nautical Highway na ito…